cóng从jiān yù监狱dào到suàn fǎ算法：yuè nán越南yǔ与shù zì数字shí dài时代de的zhèng zhì政治kòng zhì控制
Một nhà văn Việt Nam nói rằng bà bị bắt lần đầu sau khi tham gia biểu tình năm 2009, và sau đó bị kết án mười năm tù vì viết lách và ủng hộ nhân quyền.
Ban đầu bà nghĩ rằng cách kiểm soát mà chính phủ dùng nhiều nhất là nhà tù; nhưng trong những năm gần đây, bà nhận ra rằng các cách thức đã thay đổi.
Trước đây, nhiều blogger độc lập, nhà báo và luật sư bị theo dõi, quấy rối và bỏ tù; gia đình họ cũng thường phải chịu khổ, ảnh hưởng đến cuộc sống, công việc và việc học của con cái.
Sau đó, internet giúp nhiều người có thể chia sẻ thông tin và thảo luận các vấn đề xã hội, đồng thời một số tổ chức dân sự cũng dần xuất hiện.
Tuy nhiên, chính phủ Việt Nam vừa cho phép một số tổ chức môi trường và tổ chức vì lợi ích cộng đồng hoạt động, vừa tiếp tục hạn chế nghiêm ngặt việc bàn luận về chính trị, tự do ngôn luận và tự do lập hội.
Những năm gần đây, ngay cả các nhà hoạt động môi trường cũng có thể bị bắt.
Từ sau năm 2018, luật an ninh mạng và công nghệ số đã khiến việc kiểm soát trở nên kín đáo hơn: nội dung có thể đột ngột biến mất, tài khoản có thể bị hạn chế, và trên mạng còn có thể xuất hiện các chiến dịch bôi nhọ, tin giả và báo cáo hàng loạt.
Vì vậy, nhiều người chọn im lặng trước khi kịp lên tiếng.
Bà cho rằng trong thời đại số, đấu tranh cho tự do ngôn luận không chỉ là không phải vào tù, mà còn là bảo vệ quyền được nói, được lắng nghe và được tham gia vào đời sống công cộng của con người.