liú chuán流传hěn很jiǔ久de的shuō fǎ说法yě也kě néng可能shì是cuò错de的
หากคำกล่าวหนึ่งถูกพูดซ้ำมาหลายปีในโรงเรียน ข่าว และภาพยนตร์หรือรายการโทรทัศน์ ผู้คนมักจะถือว่าเป็นข้อเท็จจริง แม้ภายหลังจะมีหลักฐานที่ขัดแย้งกันปรากฏขึ้นก็ตาม
“การทดลองเรือนจำ” ที่มีชื่อเสียงเป็นตัวอย่างหนึ่ง
ในอดีต ผู้คนมักใช้การทดลองนี้เพื่ออธิบายว่า คนธรรมดาเพียงได้รับอำนาจก็จะกลายเป็นคนโหดร้ายอย่างรวดเร็ว
แต่ต่อมา เมื่อมีการตรวจดูบันทึกการทดลอง พบว่าผู้จัดการทดลองได้สอน “ผู้คุม” ล่วงหน้าว่าจะทำให้ “นักโทษ” รู้สึกกลัวและไร้อำนาจได้อย่างไร และยังเรียกร้องให้พวกเขาแสดงพฤติกรรมที่แข็งกร้าวขึ้นอยู่เสมอ
ดังนั้น พฤติกรรมของผู้เข้าร่วมจึงไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และการทดลองนี้ไม่สามารถพิสูจน์ข้อสรุปเดิมได้
การรายงานข่าวภัยพิบัติก็มีปัญหาคล้ายกัน สื่อบางครั้งเน้นความรุนแรงและความวุ่นวาย แต่กลับมองข้ามผู้คนจำนวนมากที่ช่วยเหลือกันในช่วงวิกฤต
เมื่อเรียนประวัติศาสตร์และวิทยาศาสตร์ เราไม่ควรเชื่อเรื่องใดเพียงเพราะมีการเล่าต่อกันมานาน แต่ควรตรวจสอบหลักฐาน ทำความเข้าใจว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นอย่างไร และยินดีปรับแก้ความเข้าใจเดิมตามข้อมูลใหม่